Trần Lệ Quân phá bỏ cái cũ, đồng thời xây dựng cái mới

TRẦN LỆ QUÂN
ĐÍCH PHÁ DỮ LẬP

Nguồn: People's Entertainment

Ngày: 04-05-2026

Sự phá bỏ cái cũ và đồng thời xây dựng cái mới của Trần Lệ Quân

Trần Lệ Quân 《Nhân vật toàn cầu》

1 giờ sáng ngày 23 tháng 4 tại Thượng Hải, công việc cuối cùng trong ngày của Trần Lệ Quân là chụp ảnh bìa cho chuyên đề đặc biệt kỷ niệm ngày Thanh niên 4/5 của tạp chí 《Nhân vật Toàn cầu》.

Từ 11 giờ trưa ngày hôm trước đến thời điểm này, cô đã làm việc liên tục gần 14 tiếng đồng hồ: quay quảng cáo, ghi hình chương trình, cùng hàng loạt yêu cầu video ngắn từ các bên, từ tuyên truyền công ích, quảng bá vở diễn đến video chúc mừng và phỏng vấn ngắn. 

12 tiếng sau, Trần Lệ Quân xuất hiện tại một tiệm trà và có vẻ hơi mệt mỏi vì chuyến đi dài, ngồi đối diện với phóng viên 《Nhân vật Toàn cầu》. Cô đội mũ lưỡi trai, để mặt mộc, trò chuyện với chúng tôi như những người bạn cũ. Câu chuyện bắt đầu từ Huân chương Thanh niên 4/5 Trung Quốc mà cô nhận được một năm trước. Cô nói rằng, vinh dự đó đối với cô trong quá khứ giống như một tia sáng soi rọi cuộc đời; còn đối với cô của hiện tại, nó lại giống như một ngọn lửa tiếp thêm động lực.

Thực vậy, trong năm qua, Trần Lệ Quân đã hoạt động không ngừng nghỉ, thiêu đốt mọi năng lượng vào các vai diễn khác nhau: Trên sân khấu Việt kịch, cô cùng tác phẩm nguyên tác Đại Quan Viên Của Tôi đi qua hơn 10 thành phố, diễn đến tận khu vực Đài Loan; 60 buổi biểu diễn thu hút gần 100.000 lượt khán giả đến rạp để cảm nhận vẻ đẹp của hí khúc truyền thống.

Năm 2025, sau khi kết thúc màn trình diễn 《Đại Quan Viên Của Tôi》Trần Lệ Quân đã tạo hình trái tim để cuối chào khán giả.

Trên màn ảnh điện ảnh, cô hóa thân thành nữ chính A Dục Á trong 《Tiêu Nhân: Phong Khởi Đại Mạc》 (sau gọi là Tiêu Nhân), thể hiện phong thái hiệp nữ chốn đại mạc giang hồ, bộ phim này cuối cùng đã phá kỷ lục doanh thu phim võ hiệp Trung Quốc.

Trần Lệ Quân trong《Tiêu Nhân: Phong Khởi Đại Mạc》

Gần hai tháng nay, Trần Lệ Quân bắt đầu chuyến lưu diễn vở kịch nói  Người Gối (The Pillowman), hóa thân thành nhà văn Katurian, lại là một phiên bản hoàn toàn khác biệt, mới mẻ của chính mình.

Năm 2026, Trần Lệ Quân (bên trái) kể câu chuyện Chú Heo Xanh trong vở kịch nói 《Người Gối》

Không ngừng tiến hóa, đó chính là Trần Lệ Quân ở tuổi "Tam Thập Nhi Lập". Cô tiếp nhận hết thử thách này đến thử thách khác đầy rẫy sự bất định, để rồi tìm thấy sự khẳng định của chính mình trong quá trình vượt qua mọi chông gai. "Tôi không phải siêu nhân nhưng ở mỗi nơi có thể làm được, tôi vẫn hy vọng mình có thể 'siêu nhân' một chút." 

Đối với cô, Tâm Hồn Thanh Xuân chính là luôn tin tưởng bản thân còn có những khả năng vô hạn.

Trần Lệ Quân 《Nhân vật toàn cầu》

Nói về vấn đề Lấn Sân: "Một chút khác biệt"

Nhân vật Toàn cầu: Gần đây, vở kịch nói Người Gối đang lưu diễn toàn quốc, đây cũng là tác phẩm kịch nói đầu tay của bạn. Tại sao bạn lại muốn thực hiện chuyến lấn sân này? 

Trần Lệ Quân: Điều thu hút tôi ngay từ đầu chính là bản thân vở kịch Người Gối. Dù là kịch nói hay điện ảnh, nhiều khi không phải tôi chọn ngành nghề nào mà là tôi nhìn thấy một dự án có giá trị, cảm thấy nó xứng đáng để mình "chinh phục". 

Nhân vật Toàn cầu: Sau khi thực sự tham gia, bạn thấy điều khó chinh phục nhất là gì? 

Trần Lệ Quân: Quá nhiều thứ. Khi chuẩn bị tập lời thoại tôi đã cảm thấy khó khăn. Thói quen ngắt câu trong biểu diễn hí khúc hoàn toàn khác với kịch nói. 

Tôi biết là phải sửa nhưng cứ nói thế nào cũng thấy không đúng, cảm giác như không biết nói năng sao cho phải.

 Khi kết thúc đợt tập dượt đầu tiên, tôi vẫn còn ở trong trạng thái "không biết nói" này, chưa nói đến việc xây dựng nhân vật. Tôi rất lo lắng, ngày nào cũng bấm ngón tay tính xem còn mấy ngày nữa là diễn thử? Tết Nguyên đán nếu không nghỉ ngơi thì gom thêm được mấy ngày tập? Sau đó tôi nhờ nhân viên giúp đỡ, quay lại toàn bộ quá trình tập luyện và nhất định phải quay toàn cảnh. Mỗi tối về khách sạn, tôi lại mở ra xem để đối chiếu. 

Là một diễn viên, khi bạn chưa đạt đến tiêu chuẩn, cảm thấy mình diễn rất tệ, bạn sẽ rất ghét chính mình. Biểu hiện trong video tệ đến mức tôi xem không nổi nhưng lại buộc phải cắn răng mà xem. Xem xong có lẽ đã 2-3 giờ sáng, tranh thủ ngủ một lát, rồi toàn bộ thời gian còn lại đều dùng để luyện tập.

Trần Lệ Quân trong vở kịch nói Người Gối

Nhân vật Toàn cầu: "Sự thay đổi về chất" đã xảy ra khi nào?

Trần Lệ Quân: Thực ra tôi biết rất rõ bản thân mình đang thay đổi mỗi ngày. Đến tuần cuối cùng trước khi biểu diễn, xem lại video, tôi thấy mình và họ (các diễn viên khác) đã như người cùng một thế giới rồi, lúc đó mới thấy yên tâm hơn. 

Tuy nhiên, trong buổi diễn đầu tiên tại Trịnh Châu, tôi vẫn rất căng thẳng - đó là sự căng thẳng khi lần đầu thách thức điều mới mẻ. Có một cảnh diễn, tôi phải thay trang phục cực nhanh trong thời gian ngắn, khi chạy đi tim đập thình thịch, lúc tập luyện chưa bao giờ thấy tim đập nhanh như thế. Tôi lập tức tự nhủ, nhân vật lúc này cũng đang rất căng thẳng, phải lồng ghép nó vào biểu diễn và thế là tôi đã tìm ra cách xử lý. 

Nhân vật Toàn cầu: Trong quá trình diễn giải nhân vật này, có phân đoạn nào khiến bạn đồng cảm sâu sắc không?

Trần Lệ Quân: Có rất nhiều, giờ nhớ lại thì điều đầu tiên tôi nghĩ đến là câu chuyện về chú lợn xanh nhỏ mà Katurian kể cho chị gái. Một chú lợn nhỏ màu xanh lá tươi tắn, khác biệt hoàn toàn với những chú lợn màu hồng khác trong đàn. Nó yêu sự khác biệt của mình nhưng những người nông dân vẫn sơn nó thành màu hồng - loại sơn này không thể rửa sạch cũng không thể che lấp, nó mất đi sự khác biệt của chính mình.

 Một đêm nọ, trời bắt đầu đổ mưa. Nước mưa có màu xanh lá tươi và cũng không thể rửa sạch hay che lấp. Ngày hôm sau, những chú lợn khác nhận ra mình đều biến thành màu xanh, còn chú lợn nhỏ từng bị sơn hồng kia lại trở nên có chút khác biệt - khoảnh khắc đó, nó đã cảm kích sự nhân từ của thượng đế.

Nhân vật Toàn cầu: Điều gì ở câu chuyện đó khiến bạn thấy đồng cảm? 

Trần Lệ Quân: Chúng ta trong quá trình phấn đấu, nỗ lực đến như vậy, chính là để bảo vệ một chút khác biệt nhỏ nhoi trong tim mình, bảo vệ cái bản ngã cốt lõi đó. 

Nhân vật Toàn cầu: Trong thời gian chuẩn bị cho Người Gối - The Pillowman, bạn còn hoàn thành việc quay phim điện ảnh Tiêu Nhân. Trải nghiệm lấn sân này mang lại cho bạn thu hoạch gì? 

Trần Lệ Quân: Tiêu Nhân là phim võ hiệp, từ diễn xuất đến võ thuật đối với tôi đều là một lần học hỏi mới. Bao gồm cả cưỡi ngựa, trước đây khi quay phim tài liệu tôi cũng có cảnh cưỡi ngựa nhưng vào đoàn phim Tiêu Nhân, tôi mới có thể tự tin nói rằng mình đã học được cách cưỡi ngựa. Lúc này nhìn lại những cảnh quay trước đây, cũng giống như xem lại những buổi tập kịch nói thời kỳ đầu, xem không nổi, nên loạt cảnh hậu trường đó đã bị "xếp xó" rồi (cười). 

Một cảm nhận khác là mỗi tác phẩm đều không thể tách rời tinh thần nghệ nhân. Tôi thấy các diễn viên võ thuật mặc bộ giáp nặng nề, bị ngã, bị đánh hết lần này đến lần khác nhưng họ sẽ thản nhiên nói với bạn: "Không sao, quen rồi." Tinh thần nghệ nhân đều thể hiện trong những chi tiết đời thường.

Nói về Việt kịch: "Nỗ lực hết sức mình"

Nhân vật Toàn cầu: Khán giả biết đến Trần Lệ Quân trước hết vẫn là một diễn viên Việt kịch. Sự rèn luyện từ việc lấn sân mang lại sự bồi đắp mới nào cho việc biểu diễn Việt kịch của bạn?

Trần Lệ Quân: Tuy sự khác biệt giữa các hình thái nghệ thuật là rất lớn nhưng qua thời gian rèn luyện này, tôi thấy "nội công" của mình đã thăng tiến. Cách đây không lâu, tôi biểu diễn trích đoạn Đại Quan Viên Của Tôi trong "Đêm hội 120 năm Việt kịch". Đoạn diễn này chỉ có ba nhạc cụ truyền thống (Phối Nhạc)^[1], lại không có cốt truyện dẫn dắt, trực tiếp hát một trích đoạn, diễn viên buộc phải nhanh chóng nhập tâm, phải từ khoảnh khắc đèn sân khấu sáng lên đã thể hiện được khí chất nhân vật, kéo khán giả vào trong vở diễn ngay lập tức. Đối với tôi trước đây thì khá khó, nhưng lần này, tôi nhập vai rất nhanh. 

Sau đêm hội, có một tiền bối cũng đến nói với tôi: "Quân Quân, cách diễn của em khác rồi, cả người trầm tĩnh hơn trước." Tôi nghĩ đó là nhờ sự rèn luyện trên các sân khấu khác nhau. Nó mang lại không phải là một vài kỹ thuật cụ thể, mà là sự nâng tầm về cảm thụ tổng thể và khả năng xử lý.

Trần Lệ Quân trong vở Việt kịch Đại Quan Viên Của Tôi

Nhân vật Toàn cầu: Từ giải Kim Quế của Giải thưởng Kịch nghệ Chiết Giang đến giải thưởng cá nhân tại giải Văn Hoa, diễn xuất Việt kịch của bạn đã được công nhận rộng rãi. Trên con đường nghệ thuật, bạn đã từng có giai đoạn nghi ngờ bản thân chưa? 

Trần Lệ Quân: Khi tôi mới vào "Lớp Việt kịch Tiểu Bách Hoa" (dự án đào tạo liên kết giữa Học viện Nghệ thuật Chiết Giang và Đoàn Việt kịch Tiểu Bách Hoa Chiết Giang), có người hỏi tôi, tại sao ngoại hình và khí chất ngoài đời của em không nho nhã, thâm trầm như những tiểu sinh phái Doãn truyền thống? Tính cách của tôi có lẽ khá phóng khoáng, cộng thêm lúc đó mới từ vai Hoa đán chuyển sang học Tiểu sinh, trên người vẫn còn dấu vết của sự "nhu mì". Ban đầu, tôi cũng bị câu hỏi đó làm cho lúng túng, tôi tự hỏi, có phải mình thực sự không làm được không? 

Sau đó tôi nghĩ thông suốt rồi, tại sao phải vứt bỏ những đặc điểm riêng biệt của chính bản thân Trần Lệ Quân? Tôi biết khí chất trên sân khấu và bản thân bạn ngoài đời không nhất thiết phải liên quan đến nhau, đó là thứ có thể luyện được. Vậy thì dốc sức mà luyện, người khác luyện một lần tôi luyện mười lần. Tôi có thể dùng các kỹ thuật truyền thống của "thủ, nhãn, thân, pháp, bộ" để xây dựng nhân vật, rồi dựa trên đặc điểm, sự thấu hiểu và thẩm mỹ của riêng mình để mang đến cho nhân vật đó một sức hút khác biệt.

Năm 2025, sân khấu Đại Quan Viên Của Tôi

Nhân vật Toàn cầu: Bạn đã là một trong những diễn viên trẻ đại diện cho Việt kịch nhưng dù là Việt kịch hay các loại hình hí kịch truyền thống khác, việc một hai diễn viên "Thoát Vòng" là hoàn toàn chưa đủ. 

Trần Lệ Quân: Những người trẻ ưu tú trong ngành này rất nhiều, sự phát triển của nó cần sự chung tay của tất cả mọi người. Đối với tôi, tôi cũng chỉ có thể nỗ lực hết sức mình, mang đến những tác phẩm tốt nhất cho khán giả và làm tốt công tác lan tỏa trong phạm vi năng lực của mình. Từ năm ngoái đến nay, tôi và các diễn viên trẻ của Đoàn Việt kịch Tiểu Bách Hoa Chiết Giang đã diễn 60 buổi Đại Quan Viên Của Tôi, thu hút rất nhiều người trẻ và những người chưa từng xem hí kịch bước vào nhà hát, điều này suy cho cùng vẫn có lợi cho ngành, đúng không?

 Tôi cũng biết rằng, Sóng sẽ không bao giờ dừng mãi ở đỉnh cao nhưng chỉ cần kiên trì, bền bỉ và tận tâm sáng tác, dù biểu đồ lưu lượng có giảm xuống từ đỉnh cao thì nó nhất định vẫn có thể phát triển dài lâu.

Năm 2025, Trần Lệ Quân trong Đại Quan Viên Của Tôi

Nhân vật Toàn cầu: Bạn hy vọng sân khấu của mình mang lại điều gì cho người hâm mộ và khán giả? 

Trần Lệ Quân: Tôi thấy người hâm mộ có một câu nói: "Trần Lệ Quân hy vọng mọi người đều không đến đây uổng công". Một câu nói rất bình dị nhưng thực sự là như vậy. Có rất nhiều khán giả bị thu hút bởi các đoạn video ngắn "Thoát Vòng", từ đó bước vào nhà hát, tôi đặc biệt cảm động, vì biết rằng khán giả vì yêu mến và quan tâm bạn mới đến. 

Đồng thời, chúng tôi cũng hy vọng họ có thể thưởng thức được những điều mà thế hệ sáng tạo Việt kịch mới muốn truyền tải, những thứ thuộc về văn hóa Trung Hoa, thẩm mỹ Trung Hoa.

Nói về trưởng thành: "Tôi thích làm trước đã"

Nhân vật Toàn cầu: Trần Lệ Quân trên sân khấu và ngoài đời có điểm gì khác biệt rõ rệt không? 

Trần Lệ Quân: Có lẽ là sự khác biệt về năng lượng chăng? Sau khi kết thúc buổi chụp hình hôm qua, họ nói trạng thái của tôi khá tốt, tôi đùa rằng: bên ngoài thì rồng lướt hổ bay, bên trong thì ủ rũ rã rời. Chỉ khi người khác không nhìn thấy tôi mới "ủ rũ", còn khi ở bên ngoài tôi sẽ giấu kín mọi mệt mỏi, vô thức để Adrenaline đạt mức cao nhất.

Trần Lệ Quân lúc nhỏ (bên trái), Hà Văn Tú (bên phải)

Nhân vật Toàn cầu: Nhưng điều này cũng có thể là một kiểu bế tắc, một gánh nặng. 

Trần Lệ Quân: Không có cách nào khác, có lẽ liên quan đến sự giáo dục tôi nhận được từ nhỏ, diễn viên là phải mang những gì tốt đẹp nhất hiến dâng cho khán giả, tôi thấy điều này có lẽ đã thấm sâu vào máu thịt tôi. 

Nhân vật Toàn cầu: Hoặc là không làm, đã làm là phải làm tốt nhưng dù là lấn sân hay đổi mới, chắc chắn sẽ có những tình huống chưa đủ tốt tồn tại.

Trần Lệ Quân: Tôi không thích nói suông, tôi thích hành động hơn. Có thể việc đó rất khó, có nhiều người xung quanh không hiểu lựa chọn của tôi nhưng tôi biết rằng làm điều đó chắc chắn sẽ có thu hoạch và trưởng thành, vậy thì cứ làm thôi. 

Khi có nhiều thứ chưa nắm vững, tôi cũng sẽ rất hoảng loạn. Tôi không thích cảm giác bất định, càng sợ bản thân không có năng lực để thay đổi. Nhưng tôi nhận ra rằng, cứ làm đi, sự trưởng thành có thể sẽ vượt ngoài mong đợi.

Trần Lệ Quân tập luyện vở Lương Chúc

Nhân vật Toàn cầu: Nếu đẩy ngược thời gian về trước một chút, giờ nhìn lại chính mình những năm mười mấy, hai mươi tuổi, bạn thấy mình đã làm tốt nhất điều gì? 

Trần Lệ Quân: Tôi không biết câu trả lời này có làm mọi người thất vọng không. Thực ra tôi không cảm thấy mình làm điều gì đó đặc biệt tốt nhưng có một điểm rất chắc chắn, đó là bản chất của tôi tốt: Tôi luôn giữ cho mình một tiêu chuẩn và nguyên tắc cố định, tôi sẽ không bao giờ để bản thân mình "sa ngã".

Năm 2024, Trần Lệ Quân trên sân khấu công 2 của chương trình Đạp Gió 2024

Nhân vật Toàn cầu: Ba năm qua, chúng ta đã thấy sự bùng nổ của diễn viên Trần Lệ Quân, cũng thấy được sự lột xác của thanh niên Trần Lệ Quân. Bạn nhìn nhận sự trưởng thành của mình như thế nào? 

Trần Lệ Quân: Tôi thấy mình rất may mắn, chúng ta trưởng thành trong một thời đại tuyệt vời. Là thanh niên, chúng ta có nền tảng tự tin văn hóa, có các chính sách hỗ trợ văn hóa truyền thống ưu tú; sự tiếp sức của công nghệ lại cho chúng ta những hình thức truyền tải hí khúc phong phú đến vậy và những khán giả chân thành yêu mến chúng ta đến vậy. Tháng 2 năm nay tôi có đăng một dòng trạng thái trên Weibo: "Cảm ơn những người yêu thương tôi, đã xuyên qua mạng lưới mông lung để dịu dàng nâng đỡ tôi, giúp hành trình bứt tốc của tôi không còn u ám và cô độc." 

Tất cả đội ngũ diễn viên và nhân viên từ trước đến sau sân khấu cũng đang nỗ lực nâng đỡ tôi. Trong thời gian sáng tác và biểu diễn Đại Quan Viên Của Tôi, mỗi một người đều nỗ lực mài giũa chi tiết đến mức tối đa. Khi tôi có linh cảm mới, bất kể tôi nói có tốt hay không, họ đều sẽ thảo luận rất nghiêm túc. Vì vậy tôi mới có thể giữ được nhuệ khí của tuổi trẻ, táo bạo mà nghĩ, táo bạo mà làm. 

Khi tôi sở hữu nhiều điều kiện ưu đãi và sự đối đãi chân tình đến thế, tôi còn mặt mũi nào mà không trưởng thành sao? Nên dù có mệt hơn, khổ hơn, tôi cũng phải kiên trì tiếp bước. 

Nhân vật Toàn cầu: Hai ngày nay chúng tôi chú ý thấy, bạn thường gọi nhân viên là "muội muội", dường như cũng ẩn chứa một sự dịu dàng và bảo vệ trong đó. 

Trần Lệ Quân: Trước đây toàn là tôi gọi người khác là tỷ tỷ. Lúc đó mỗi ngày đều chìm đắm trong những bộn bề của cuộc sống (vai diễn), thực ra không phải suy nghĩ nhiều về trách nhiệm và tương lai.

Sự chuyển đổi thân phận này bắt đầu từ khi tôi vào Đoàn Việt kịch Tiểu Bách Hoa được 2-3 năm. Những người mới vào gọi tôi là chị, tôi vẫn thấy không quen lắm. Sau tuổi 30, những người xung quanh ngày càng trẻ hơn, tôi thực sự đã trở thành "tỷ tỷ", sẽ vô thức cảm thấy mình phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn.

Trần Lệ Quân trong Tạp Chí Nhân Vật Toàn Cầu

Nhân vật Toàn cầu: Năm 2025, bạn vinh dự nhận Huân chương Thanh niên 4/5 Trung Quốc. Nhân dịp một ngày Thanh niên 4/5 nữa lại đến, đối với những người trẻ cũng đang khao khát đạt được sự đột phá cá nhân, bạn có điều gì muốn nói không? 

Trần Lệ Quân: Đối với tôi, Huân chương 4/5 là một sự khẳng định và khen tặng vô cùng lớn lao. Nhưng so với vinh dự, nó càng khiến tôi biết rằng, thời đại đang mong đợi thanh niên trưởng thành, mong đợi những người làm công tác văn nghệ giữ vững cái gốc và không ngừng đổi mới (thủ chính sáng tân). Tôi hy vọng mình không phụ sự mong đợi đó. 

Thực ra môi trường trưởng thành và con đường của mỗi người đều không giống nhau, tôi không dám nói kinh nghiệm của mình nhất định có thể mang lại sự tham khảo cho mọi người. Nhưng tôi tin rằng, bất kể làm gì, chỉ cần bản chất của bạn tốt, chỉ cần hành động hướng về mục tiêu của mình thì điều đó quý giá hơn ngàn lời nói.

Ghi chú:

Phối Nhạc: Nhạc đệm, nhạc nền (được sử dụng trong kịch, lúc ngâm thơ… tùy theo tình tiết mà phối để tăng cường hiệu quả nghệ thuật).